کم‌خونی فقر آهن چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟

مجله پزشکی و سلامت
1 نظر | مدت زمان خواندن مقاله:8 دقیقه
درخصوص این مطلب سوال دارید؟
کم‌خونی فقر آهن چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟

کم‌خونی فقر آهن چیست؟

مجله پزشکی و سلامت : کم‌خونی فقر آهن در اثر پیشرفت کمبود آهن به وجود می‌آید. وقتی آهن موجود در بدن کمتر از میزان طبیعی باشد کمبود آهن به وجود می‌آید. این کمبود ازنظر شدت دارای درجه‌های مختلفی است. در نخستین مرحله کمبود آهن، بدن از ذخایر آهن تهی می‌شود اما غلظت آهن سرم و هموگلوبین خون و سطح هماتوکریت طبیعی  است. به‌بیان‌دیگر کم‌خونی هنوز در بدن نمایان نشده است.
کم‌خونی فقر آهن مرحله پیشرفته‌تر کمبود آهن پس از خالی شدن ذخایر آهن در بدن است. این مرحله به‌وسیله کاهش یا عدم وجود ذخایر آهن و پایین بودن غلظت آهن سرم، درصد اشباع ترانسفرین (نوعی پروتئین موجود در خون)، غلظت هموگلوبین و یا میزان هماتوکریت مشخص می‌گردد.

جذب آهن

علاوه بر درمان با دارو ، باید به آهن قابل‌جذب غذا نیز توجه شود. برای تأمین آهن موردنیاز بدن 90-80 درصد زنان بالغ و مردان و زنان نوجوان ،باید ۱٫۸ میلی‌گرم آهن جذب کنند. جذب آهن در بدن بستگی به ذخایر آهن بدن دارد چنانچه ذخایر آهن بدن کم باشد جذب آهن بیشتر می‌شود. بیمارانی که کم‌خونی فقر آهن دارند در حدود 30-20 درصد آهن غذا را جذب می‌کنند. درصورتی‌که افرادی که کمبود آهن ندارند 10-5 درصد آهن غذا را جذب می‌کنند. جذب آهن اغلب تحت تأثیر شکل آهن موجود در غذا می‌باشد. آهن موجود در پروتئین‌های حیوانی مثل گوشت گاو، ماهی، گوشت پرندگان (مرغ و …) بیشتر جذب می‌شود درصورتی‌که جذب آهن در پروتئین‌های گیاهی (آهن غیر هم (heme)) مثل سبزیجات و میوه‌جات کمتر می‌باشد. دامنه جذب آهن غیر همی بین ۳ تا ۸ درصد است. اسیدآسکوربیک (ویتامین C) جذب آهن غیر همی را زیاد می‌کند چون با آهن غیر همی ترکیب‌شده و تشکیل کمپلکسی محلول می‌دهد که قابل‌جذب می‌باشد. چنانچه همراه آهن غیر همی، آهن همی مصرف شود جذب آهن غیر همی را زیادتر می‌کند ولی مکانیسم این عمل ناشناخته است.

جذب آهن

عواملی که بیماری کم‌خونی فقر آهن را تشدید می‌کنند

عواملی مثل کربنات‌ها، اگزالات‌ها، فسفات و فیتات‌ها (موجود در حبوبات، نان سبوس‌دار) مانع جذب آهن می‌شوند. فاکتورهای موجود در فیبر سبزیجات ممکن است از جذب آهن غیر همی جلوگیری کنند. مصرف چای همراه یا بلافاصله بعد از غذا می‌تواند تا ۵۰ درصد جذب آهن را کاهش دهد زیرا تشکیل ترکیبات غیر محلول آهن می‌دهد. جذب آهن موجود در زرده تخم‌مرغ به علت وجود فسویتین کم می‌باشد.

5 توصیه کاربردی برای بهبود بیماری کم‌خونی فقر آهن

1-میزان آهن مورد نیاز بدن را بدانید

مقدار آهن مورد نیاز بدن شما ، بستگی به سن و جنسیت شما دارد. درک این که بدن شما به چه مقدار آهن نیاز دارد، اولین قدم برای مدیریت کم خونی نقص آهن است.

2-رژیم غذایی حاوی آهن برای بهبود بیماری کم‌خونی فقر آهن

برای بهبود کم‌خونی فقر آهن رعایت یک رژیم غذایی سالم شامل میوه‌ها و سبزیجات، غلات، شیر و لبنیات بدون چربی ، گوشت لخم (گوشت کم‌چربی) ، ماهی ، لوبیا خشک ، تخم‌مرغ  و آجیل مفید است. رژیم غذایی شما باید عاری از چربی‌های اشباع، چربی‎های ترانس، کلسترول، نمک و قند اضافه شده باشد.
برخی از منابع غذایی سرشار از آهن عبارت‌اند از:
جگر، گوشت به‌ویژه گوشت گاو، قلوه، زرده تخم‌مرغ، سبزیجات برگ سبز تیره، میوه خشک‌شده برگه‌ها) به‌خصوص برگه زردآلو، لوبیا چشم‌بلبلی، نخود خشک‌شده و دانه‌ها روغنی.

3- مصرف مواد غذایی کمک کننده به جذب آهن

ویتامین C می‌تواند به بدن شما در جذب بهتر آهن از منابع غذایی کمک کند، بنابراین سعی کنید غذاهای سرشار از ویتامین C را به همراه غذاهای غنی از آهن بخورید تا بیماری کم‌خونی فقر آهن در شما بهبود یابد.

4- برای درمان کم‌خونی فقر آهن خوددرمانی نکنید

زیادی آهن نیز می‌تواند خطرناک باشد.قبل از اینکه برای کنترل و مدیریت کم‌خونی فقر آهن ، به خوددرمانی روی آورید، با پزشک راجع به علائم خود صحبت کنید و درمان را خودتان انجام ندهید.

برای درمان کم‌خونی فقر آهن خوددرمانی نکنید

5-ملاقات و مشورت با پزشک

حتی اگر علائم بیماری کم‌خونی فقر آهن شما کنترل شده است ، با پزشک و مرکز درمانی خود در تماس باشید.معاینه منظم و مشورت با پزشک به شما کمک می‌کند تا بیماری کم‌خونی فقر آهن را به خوبی کنترل کنید.

© وب سایت پزشکی و سلامت دکتر سوشا

شما هم می توانید در مورد این مقاله پرسش خود را با ما به اشتراک بگذارید

برای ثبت پرسش خود لازم است ابتدا وارد حساب کاربری خود شده یا روی دکمه " افزودن پرسش جدید " کلیک کنید. همچنین پرسش شما بعد از ثبت، توسط مدیریت سایت بررسی و بعد از تاییدیه مدیریت سایت، پرسش شما نمایش داده می شود.

باسلام. من با دختر خاله خودم ازدواج کردم هر دو مشکل کم خونی داریم. الانم میخوایم بچه دار شیم. ازمایش ژنتیک باید انجام بدیم یا نه؟ هزینش چقدره. دوم راه حل از بین رفتن کم خونیمون چیه ؟ دارویی هست استفاده کنیم یا نه. با تشکر

مشاهده کامل

با سلام انواع مختلفی از کم خونی وجود داره که علت برخی از اونها ژنتیکیه و علت برخی دیگه. در مقاله زیر انواع کم خونی و راههای درمان هر کدوم از اونها ذکر شده: کم خونی در مورد سوال شما راجع به ضرورت انجام آزمایش ژنتیک باید عرض کنم که این موضوع کاملا بستگی به این داره که علت کم خونی شما ژنتیکی باشه و یا بر اثر عوامل محیطی و سوء تغذیه به وجود آمده باشه. بنابراین شما ابتدا می بایست با مراجعه به پزشک و انجام بررسی های لازم، علت کم خونی خودتون رو پیدا کنید و سپس در صورت ژنتیکی و یا به اصطلاح مادرزادی بودن این مشکل، میبایست برای فرزند دار شدن آزمایش ژنتیک انجام بدید. با این وجود حتی اگر کم خونی شما قابل انتقال به فرزندتون هم نباشه، همسر شما قبل از باردار شدن می بایست درمان کم خونی خودشون رو آغاز کنن تا در دوران بارداری و هنگام زایمان دچار مشکل نشن.
آیا این پاسخ برای شما مفید بود؟

سلام 40 ساله از اصفهان. 20 سالی میشود کم خونم. هزار تا دکتر اصفهان و تهران رفته ام سال 1379 23 روز بیمارستان امام خمینی تهران بستری شدم انواع آزمایشها را کردند اما نشد گفتند عمل کنیم به این شکل که لوله ای بیندازند در بدنم و با اون ببینند کجای بدنم خونریزی دارد. مثلا که دکتر عباس ربانی اطاق عمل را اماده کردند اما دقیقه 90 گفتند عمل نمی کنیم و به ریسکش نمی ارزد ممکن است بمیرم. این از این. 10 سالی است بینی من خارش دارد و میکروب در ان هست خودم احساس میکنم یک کرمی و انگلی درون بینی مو به قول معروف وول میخورد نمیتوانم بخوابم از بس بینی خود را خورانده ام کلافه شده ام. دکتر هم زیاد رفته ام. سوم هروقت میروم حمام باید چرک بدنم را بگیرم و بدن من همش در حال خارش است خسته شده ام .

مشاهده کامل

با سلام دوست عزیز سوالات شما اصلا واضح و گویا نیست و زمانی که سوال ثبت میکنید می بایست تنها به یک مورد اشاره کنید و اون رو به طور کامل شرح بدید تا بشه در موردش مشاوره داد... در مورد سوال اول که اصلا متوجه نشدم که مشکل شما چی بوده و علت تصمیم پزشکان چی بوده در مورد خارش بینی و انگلی که تصور می کنید نیاز هست که به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید و بعد از انجام سونوگرافی در صورتی که حدس شما صحیح باشه، اقدامات لازم انجام بشه..بنده راهکاری برای حل این مشکل اون هم از طریق اینترنت سراغ ندارم! در مورد سوم به نظر میرسه که علت خارش های شما چه در بدن و چه در بینی یک بیماری زمینه ای دیگه باشه که با این علائم و عوارض داره خودشو نشون میده. شما باید بعد از انجام آزمایشات و معاینات لازم، درمان متناسب با علت رو آغاز کنید.
آیا این پاسخ برای شما مفید بود؟

سلام بخشید من قصد بارداری دارم از چهار ماه دیگه . کم خونی هم دارم. میخوام بدونم فولیک اسید با چه نام تجاری مصرف کنم ؟

مشاهده کامل

با سلام خدمت شما ما اطلاعی از برندهای تجاری مکمل فولیک اسید نداریم. شما می تونید با مراجعه به داروخانه یک مکمل فولیک اسید مناسب انتخاب کنید.
آیا این پاسخ برای شما مفید بود؟

با سلام من کم خونی مینور دارم آیا باید زیر نظر دکتر باشم دارو استفاده بکنم آخه همیشه بیمارم لطفا جواب بدید

مشاهده کامل

دوست عزیز سلام کم خونی مینور معمولا نیاز به درمان نداره اما در برخی از موارد باعث تضعیف بدن فرد و بروز علائم زیر میشه: رنگ‌پریدگی صورت، احساس ضعف، خستگی، بی‌حالی،‌ سردرد،‌ بی اشتهایی، سیاهی رفتن چشم به ویژه موقع بلندشدن از زمین، خواب‌رفتن اعضای بدن(دستها و پاها)، تپش قلب، تنگی نفس، سرگیجه، پایین آمدن قدرت تمرکز، زود خسته شدن، افسردگی، ناخن‌های شکننده‌، سردی اندام انتهایی بدن(دست ها و پاها)، یبوست، تمایل به خوردن مواد غیرعادی (مثل کاغدیا خاک) و قطع شدن یکباره قاعدگی در خانم‌ها در صورتی که شما یک یا تعداد زیادی از علائم بالا رو دارید، از پزشکتون بخواید که براتون مکملهای آهن و اسید فولیک تجویز کنن. میتونید از غذاهای غنی از آهن هم استفاده کنید، مانند: یونجه، ‌جعفری، ریحان سبز و بنفش، تره، شاهی، ترخون، مرزه، برگ تربچه، بولاغوتی، کاهو، خیار سبز، گوجه فرنگی، هویج، سیب زمینی، چغندر قند،‌ لبو، کلم پیچ، کلم بروکلی و شلغم گیلاس، پسته تازه، انار، هلو، زرد آلو، شاه توت، آلو سیاه، انبه، سیب، آناناس، بادام درختی تازه، ریواس، پرتقال، طالبی، گلابی، خربزه، لیموترش، توت فرنگی و گریپ فروت ، انگور، توت، انجیر و خرما به توصیه های این مقاله توجه کنید.
آیا این پاسخ برای شما مفید بود؟
مقالات پیشنهادی
ویدئوها
ویدئوهای بیشتر